روزهاي پر خاطره گذشته

سال هاي پرشر و شور اوايل انقلاب بود. خوانين فراري شده بودند. املاک، مستغلات و باغ ها به امان خدا رها شده و هر کس گوشه يي از آنها را تحت تملک گرفته بود. درست به موازات خياباني که به جرأت مي توانم بگويم نيمي از ساعات عمر ما در آن به بازي و جست و خيز مي گذشت، باغ بزرگ غلامرضا خان قرار داشت. خياباني که امروزه ديگر نه آن صفاي سابق را دارد و نه حتي يک اصله از آن همه صنوبر تنومند در حاشيه ي آن باقي مانده. باغ غلامرضا خان ده هزار متري مي شد و درست گوشه ي باغ و کنار خيابان، اتاقکي سيماني بنا شده بود که زماني چاه آب شرب شهر در آن واقع شده و از آنجا به منبعي در يکصدمتري پمپاژ مي شد. آن روزها پنج، شش سالي مي شد که چاه به دليلي نامعلوم خشک شده و دم و دستگاه آن جمع آوري و خود اتاقک به امان خدا رها شده بود. مهدي، جوانک لاابالي محله که هر وقت کفگيرش به ته ديگ مي خورد به نوعي گوش مادرش را مي بريد، از مدت ها قبل براي آن اتاقک دندان تيز کرده بود. او قبل از انقلاب موفق نشد و موافقت شهرداري را براي اينکه در آن اتاقک ساکن شود بگيرد، اما به محض پيروزي انقلاب هر چه که به دستش رسيد، داخل چاه ريخت و بعد از مدتي آن را پر کرد.
دستي به سر و روي اتاقک کشيد و با زنش که دختري جوان بود در آنجا ساکن شد. مهدي انگار آينده را به عينه مي ديد. روز به روز وسعت محوطه يي را که با سيم خاردار محصور کرده بود افزايش داد و تقريباً هفتصد، هشتصد متر مربع از زمين اطراف اتاقک چاه قديمي را که جزيي از باغ صنوبر غلامرضا خان بود تصرف کرد.
آن روزهاي ما دسته ي بزرگي از پسرهاي دوازده تا شانزده ساله بوديم که هميشه در حسرت اعزام به جبهه مي سوختيم و مي ساختيم. نه پدر و مادرها رضايت مي دادند و نه مسؤولين به خاطر سن کم ما حاضر به اعزام مان بودند. اين بود که ما هم در گوشه يي از باغ براي خودمان آموزشگاه نظامي ساخته و در آن انواع موانع، راپل هاي تمرين کماندوها و اينطور چيزها درست کرده بوديم. حدود سي نفر معمولاً در آنجا جمع مي شديم و تحت فرماندهي و نظارت من عين شهربازي به بچه ها نوبت مي داديم تا از پل هايي که به صورت طناب هاي ضخيم کشيده شده بين صنوبرها در ارتفاع شش متري بود عبور کنند و کيفش را ببرند! چند هفته يي به اين منوال گذشت، تا اينکه کم کم ايده هاي جديدي به فکرمان رسيد. آن روزها در جاي جاي شهرها انواع کيوسک و دکه مثل قارچ سر از زمين در آورده و چهره ي کريهي به شهرها داده بودند. ما هم از اين قاعده مستثني نمانديم، منتهي کيوسکي که ما ساختيم نه در کنار خيابان و براي کسب و کار، بلکه براي جمع شدن بچه ها در روزهاي باراني داخل آن و گل گفتن و گل شنيدن بود. يادش بخير... چه روزهايي بود. ابتدا در کف خاکي کيوسکي که ابعادي دو در سه داشت، روي کنده ي درخت و جعبه مي نشستيم اما بعد از مدتي تمام کف را تخته کوبي کرديم، درزها را گرفتيم و همزمان با آمدن سرما، دکه ي خودمان را حسابي گرم کرديم. اوايل شب که مي شد هر کس پي کار خودش مي رفت، تا اينکه چند بار وسايل شخصي ما را از داخل کيوسک کش رفتند. وسايلي مثل دمبل، فنر ورزشي، لباس هاي گرمکن و اين قبيل چيزها. بايد فکري مي کرديم و خوب فکري هم کرديم. يک روز نشسته بوديم و از مفقود شدن وسايل مي گفتيم. ظن ما به همسايه هاي آن سوي باغ بود که خانه هاي شان بالاتر از دکه ي ما بود و تجمع ما را مزاحمتي براي خانواده هاي شان مي دانستند. قرار بر اين شد تا به صورت شيفتي شب ها در کيوسک بخوابيم، البته دو به دو. هر کس بهانه يي آورد. در نهايت من ماندم و اورنگ. اول فکر کردم او هم به خاطر رو دربايستي با من مخالفت نمي کند، ولي وقتي گفت: «همه تون بريد به جهنم! من و رضا اگه قرار باشه هر شب اينجا بخوابيم، مي خوابيم...» نظرم عوض شد.
خلاصه به هر جان کندني بود خانواده هاي مان را راضي کرديم و هر کدام رختخواب سبکي به دکه برديم. فانوس تهيه کرديم، اسباب آشپزي تدارک ديديم، چراغ کهنه يي را تعمير کرديم و زندگي شبه دانشجويي را در آن دکه ي پرخاطره شروع کرديم. روزها سر و کله ي بچه ها پيدا مي شد. چاي دم مي کرديم و استکاني يک ريال مي فروختيم. اوضاع به همين منوال ادامه داشت تا اينکه در عالم کودکي و نوجواني و در عين سبکسري و نهايت خامي حرفي از دهان اورنگ پريد که دقايقي سکوت را بر جمع حاکم کرد. اورنگ ساده لوحانه گفت: «بياييد کمک کنيد چوب و سيم خاردار تهيه کنيم و ما هم قسمتي از اطراف دکه مون رو محصور کنيم. اينجا که صاحب نداره. چند وقت ديگه شايد براي خودمون يه باشگاه ساختيم.» اين اظهار نظر اورنگ فقط يک رويا بود، اما صادق که برادر کوچک مهدي بود بلافاصله آنچه را که شنيده بود کف دست مهدي گذاشت. نزديک هاي غروب بود که کم کم بچه ها رفتند. من و اورنگ زير نور فانوس نشسته بوديم و حرف مي زديم. بيرون صداي خش خش برگ هاي خزان زده توجهم را جلب کرد. بيرون آمدم، اما چون چشمم به روشنايي فانوس عادت کرده بود مدتي طول کشيد تا اطراف را ببينم. در تاريکي شب صداي خش خش برگ ها لحظه به لحظه داشت از ما دور مي شد. داخل دکه برگشتم و موضوع را به اورنگ گفتم. از همان جا حرف مان به جن و پري کشيد. چند وقت پيش دوره گردي که ميمون سفيدي را در معرکه گيري ها و نمايش هايش به بازي مي گرفت، به شهر ما آمد. متأسفانه همان شب اول قبل از اينکه مردم ميمون کذايي را ببينند، حيوان فرار کرد. دوره گرد به هواي اينکه ميمون بيچاره به زادگاه دوره گرد برگشته به سمت فومنات رفت. دو شب بعد با صداي جيغ جگر خراش زن پا به ماه ميرزا صفدر، همه ي اهالي کوچه بيرون ريختند. زن بيچاره قسم مي خورد، جن سفيدي را با چشمان قرمز و دست هايي مثل دست آدم و پاهايي سم دار ديده. ابتدا کسي باورش نشد، ولي وقتي زن بدبخت ميرزا بچه اش را سقط کرد
کم کم ترسي موهوم بر جان مردم افتاد. چند روز بعد يکي ديگر از اهالي که خانواده اش به ميهماني رفته بودند براي بردن چيزي به خانه آمد. او هم همان صحنه را بازگو مي کرد، با اين تفاوت که دم دراز جن و چشمان زردش را هم اضافه کرد. خلاصه در طي يک هفته، موجود مرموز که چيزي جز ميموني دست آموز نبود، وحشت و هراسي وصف نشدني را در شهر کوچک ما حاکم کرد. آن شب که من صداي پا را شنيدم حرف و حديث جن و پري بين من و اورنگ گل انداخت. ساعتي بعد در حالي که هر دو ترسيده بوديم، فانوس به دست بيرون آمديم تا نگاهي به اطراف بيندازيم و بعد بخوابيم. وسط باغ بوديم که ناگهان اورنگ فريادي کشيد. صداي بهم خوردن شاخه هاي بدون برگ باعث شد بالا را نگاه کنم و با ديدن موجودي که از نوک درخت صنوبر به صنوبر ديگر مي پريد، وحشت همه ي وجودم را فرا گرفت.
تقريباً همزمان به طرف دکه دويديم. با عجله قفل را به در دکه زديم و به طرف بيرون باغ فرار کرديم. ساعت نزديک ده شب بود و به اجبار هر کدام به خانه هاي خود رفتيم. صبح زود مسير ما به سمت مدرسه از جلو باغ مي گذشت. وقتي رسيدم اورنگ، برادرش ارژنگ و چند بچه ي ديگر را ديدم که در ورودي باغ ايستاده بودند. تعجب کردم که چرا به مدرسه نرفته اند. سوالم بي جواب ماند. ارژنگ به سمت دکه اشاره کرد. از لاي درختان عاري از برگ، بقاياي دکه ي سوخته را ديدم و با هراس به سمت آن دويدم. بچه هاي هم قوت قلب گرفتند و دنبالم آمدند. همه چيز سوخته بود. کتري به تکه ي کوچکي آلومينيوم تبديل شده بود. رختخواب ها کاملاً سوخته بودند و از وسايل ورزشي مان چيز به درد بخوري باقي نمانده بود. کارد به من مي زدند خونم در نمي آمد. اورنگ قضيه ي جن سفيد را به بچه ها گفته بود و اعتقاد داشتن جن آنجا را آتش زده، ولي حسي دروني به من نهيب مي زد: «هر چي هست زير سر همسايه هاي باغه!»
دو روز بعد دوره گرد برگشت و ميمون سفيد را در باغ به دام انداخت. همه چيز روشن شد وظطن من تقويت يافت.
ما عملاً عطاي باغ را به لقايش بخشيديم. سال ها به سرعت درگذر بودند. مهدي قسمت عمده ي باغ را تصاحب کرد. خانه ي تازه يي در آنجا ساخت. زمين را به قطعات کوچک تقسيم کرد و با فروش ده ها قطعه زمين سرمايه ي هنگفتي به جيب زد، اما دست تقدير رهايش نکرد. غلامرضا خان که در غربت مرد، روزگار مهدي هم برگشت. ظرف يک سال، تمام دار و ندارش را در قمار باخت و زنش طلاق گرفت. او که هنگام فروش آن ثروت هنگفت حتي چشمش را به روي خانواده اش هم بسته بود، بعدها از سوي آنان هم طرد شد. يک روز که همراه اورنگ از اداره بر مي گشتيم، مهدي را ديديم که در پياده روي کوچه يي که از وسط همان باغ مي گذشت روي کارتني دراز کشيده. (البته ديگر باغي در کار نبود و دو طرف کوچه را خانه هايي گرفته بودند که مهدي زمين آنها را فروخته بود.) اورنگ پيشنهاد کرد کمکي به اين فلک زده بکنيم. جلو رفتيم و هر کدام اسکناسي به دستش داديم. از شدت تأثر قطره اشکي از گوشه ي چشمش جوشيد و فقط گفت: « شبي که دکه رو آتيش زدم، نمي دونستم شما رفتيد...» و گريه امانش نداد. اورنگ منقلب شد و گفت: «يعني اگه ما اون تو بوديم الان مرده بوديم؟» به چشم هايش زل زدم و گفتم: «اوني که ما رو خلق کرده خودش مي دونه چه جوري نگهدارمون باشه.» اورنگ استغفار کرد. مهدي هنوز شانه هايش مي لرزيد. من هم گفتم: «در توبه هميشه به روي بنده هاي خدا بازه...» امروز سال ها از آن روزهاي پر خاطره گذشته، ولي مهدي...
منبع: 7 روز زندگي- ش 87